Μετανάστες «ανύπαρκτοι» και στην υγεία

Σοβαρό κενό στην «καρδιά» της δημόσιας υγείας στη χώρα μας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αποτελεί η έλλειψη υγειονομικής κάλυψης των μεταναστών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Όπως για όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, έτσι και για το σύστημα υγείας, οι άνθρωποι αυτοί είναι «ανύπαρκτοι», δηλαδή χωρίς πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας παρά μόνο στην περίπτωση που έχουν δυνατότητα να πληρώσουν για αυτές. Το γεγονός αυτό συντηρεί μια μόνιμη πηγή ανησυχίας, αφού, όπως συμφωνούν όλοι οι εμπλεκόμενοι, ο αποκλεισμός οποιασδήποτε κοινωνικής ομάδας εγκυμονεί κινδύνους, λόγω μη έγκαιρης αντιμετώπισης προβλημάτων υγείας.

Η απόφαση για την
ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των ανασφάλιστων που προωθεί το υπουργείο Υγείας δεν περιλαμβάνει πρόβλεψη για μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Καλύπτει την περίθαλψη ανασφάλιστων Ελλήνων και αλλοδαπών που διαβιούν νόμιμα στη χώρα, δικαιούχων και αιτούντων άσυλο, εγκύων και παιδιών ανεξαρτήτως νομικού καθεστώτος. Όπως αναφέρει στην «Κ» ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος, Δημήτρης Βαρνάβας, που συμμετείχε στη σχετική ομάδα εργασίας, «εξετάσαμε το ζήτημα, αλλά δεν βρίσκεται νομική φόρμουλα, ώστε να μπορούμε να καλύψουμε και τους αλλοδαπούς χωρίς χαρτιά». Περιγράφοντας τι ισχύει αυτήν τη στιγμή, ο κ. Βαρνάβας επισημαίνει ότι οι μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα είναι «ανύπαρκτοι» για την οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία και, με εξαίρεση τα παιδιά, δεν καλύπτονται για την περίθαλψή τους. Κατά κανόνα, απευθύνονται σε νοσοκομείο μόνο όταν πρόκειται για κάποιο πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας. «Τους ζητούν να πληρώσουν και εφόσον δεν έχουν, καταχωρείται η οφειλή. Όμως ο “ανύπαρκτος” για το σύστημα πώς θα καταχωρηθεί; “Ανύπαρκτη” διεύθυνση θα δηλώσει», τονίζει ο κ. Βαρνάβας, και προσθέτει ότι «κάποιες φορές ούτε καν στο ταμείο του νοσοκομείου τους στέλνουν. Είναι χάσιμο χρόνου».

Παρόμοια εικόνα περιγράφει μιλώντας στην «Κ» και η πρόεδρος της Ενωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών Πειραιώς, Ματίνα Παγώνη, η οποία επισημαίνει ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων οι μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα φεύγουν από το νοσοκομείο χωρίς να πληρώσουν. Από την εμπειρία της η κ. Παγώνη εκτιμά ότι ο αριθμός των μεταναστών που απευθύνονται στα νοσοκομεία έχει αυξηθεί τα τελευταία 1-2 χρόνια. Άλλωστε, το 2014 υπολογίζεται ότι τα νοσοκομεία είχαν δαπάνη που ξεπέρασε τα 8 εκατομμύρια ευρώ (σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας, το διάστημα Ιανουαρίου-Αυγούστου 2014 η δαπάνη ήταν 5,45 εκατ. ευρώ) για τη νοσηλεία ανασφάλιστων από χώρες εκτός Ε.Ε., έναντι περίπου 5,5 εκατ. ευρώ το 2013. Και αυτό μόνο για τις περιπτώσεις που καταχωρούνται οι οφειλές.

Δεν συλλαμβάνονται

Στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, τα κοινωνικά ιατρεία και δομές Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων στηρίζουν πολλούς μετανάστες. Αρκεί να μη συλλαμβάνονται μετά την επίσκεψή τους. Πριν από δέκα ημέρες, το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού κατήγγειλε ότι ένας μετανάστης συνελήφθη από την αστυνομία λίγα μέτρα μακριά από ένα ιατρείο από το οποίο είχε μόλις βγει. Με παρέμβαση του Ιατρείου, αφέθηκε ελεύθερος.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση σχεδιάζει την υγειονομική θωράκιση των συνόρων από τα κύματα των μεταναστών. Όπως ανέφερε στην «Κ» ο πρόεδρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων Θανάσης Γιαννόπουλος, το ΚΕΕΛΠΝΟ έχει εκπονήσει ειδικό σχέδιο πενταετούς διάρκειας (έχει κοστολογηθεί στα 13 εκατομμύρια ευρώ για 150.000 πρόσφυγες ετησίως), η βασική φιλοσοφία του οποίου είναι να υπάρχει στους χώρους υποδοχής μεταναστών η δυνατότητα διάγνωσης προβλημάτων υγείας από ειδικευμένο προσωπικό. Έτσι, με τον κατάλληλο εξοπλισμό και υλικά μέσα, σε περίπτωση εντοπισμού κάποιου περιστατικού που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης, θα παραπέμπεται στον κοντινότερο υγειονομικό σχηματισμό. «Στόχος είναι να εντοπίσουμε ενδεχόμενα περιστατικά μεταδοτικών νοσημάτων που ενδημούν στις χώρες απ’ όπου προέρχονται οι μετανάστες, όπως ελονοσία ή ανθεκτική φυματίωση», επισημαίνει ο κ. Γιαννόπουλος, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν είναι όλοι οι μετανάστες νοσούντες. Δεν είναι, όπως κάποιοι θέλουν να τους παρουσιάσουν, “υγειονομική βόμβα”».

Προς το παρόν, υλοποιούνται «μίνι δράσεις» από το ΚΕΕΛΠΝΟ σε σημεία «εισόδου» μεταναστών και προσφύγων. Εντός των ημερών, αναμένεται να ξεκινήσει η διανομή φυλλαδίων προς μετανάστες στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και αραβικά, με το οποίο θα καλούνται εφόσον παρουσιάσουν κάποιο σύμπτωμα υγείας, όπως π.χ. διαρροϊκό σύνδρομο, πυρετό, βήχα κ.ά., να απευθύνονται άφοβα σε κάποια μονάδα Υγείας. «Και τονίζω το άφοβα», επισημαίνει στην «Κ», ο κ. Γιαννόπουλος. «Οσο τους έχουμε απέναντί μας τόσο περιχαρακώνονται, και ακόμα κι αν εκδηλώσουν νοσήματα δεν απευθύνονται σε υπηρεσίες Υγείας».

Δημοσίευση σχολίου